Devlet Desteklerinde Zam Yerine %10 Düşüş Var: 2026 Bütçesi İçin Bu Karar Alındı...

Türkiye'de 2003 yılından beri milyonlarca vatandaşın emeklilik birikimlerini destekleyen Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), önemli bir değişiklikle karşı karşıya. Sistemde katılımcıların yatırdığı her 100 TL'ye devlet tarafından eklenen 30 TL katkı, bütçeye getirdiği yük gerekçesiyle düşürülecek. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmaya göre, bu oran yüzde 20'ye indirilecek. Düzenleme, 19 Aralık'ta Resmi Gazete'de yayımlanan yasal yetkiyle Cumhurbaşkanı'na verilen indirim hakkına dayanıyor.

BES Katkısı Neden Düşürülüyor?

BES'in büyümesiyle birlikte devlet katkısının bütçeye maliyeti hızla artıyor. 2025'te yaklaşık 75 milyar TL olan bu maliyet, 2026'da 132 milyar TL'ye yükselecek. Bütçe giderlerinin 19 trilyon TL civarında olduğu düşünüldüğünde, BES katkısı toplam giderlerin yüzde 0,69'unu oluşturuyor. Yetkililer, enflasyonun düşüş trendine girmesi ve kamu maliyesindeki disiplin ihtiyacı nedeniyle bu adımı atıyor. Ancak erken ayrılmalar nedeniyle devletin ödediği katkının önemli kısmı (yüzde 58'e yakını) zaten Hazine'ye geri dönüyor ve değerlenerek bütçeye katkı sağlıyor.

Kimleri Etkiliyor?

• Sistemde şu anda yaklaşık 18 milyon katılımcı bulunuyor.
• Toplam fon büyüklüğü 2,1 trilyon TL'yi aşmış durumda, bunun 200 milyar TL'si devlet katkısından geliyor.
• Otomatik Katılım Sistemi (OKS) dahil tüm BES sözleşmeleri bu değişiklikten etkilenecek.

Düzenlemenin Detayları

• Geriye Dönük Uygulanmayacak: Tebliğ yürürlüğe girmeden önceki ödemeler için yüzde 30 oranı geçerli kalacak. Mevcut birikimlerde herhangi bir kesinti veya değişiklik olmayacak.
• Yeni Ödemeler Etkilenecek: Düzenleme sonrası yapılacak katkı paylarında devlet desteği yüzde 20 olarak hesaplanacak.
• Hak Ediş Kuralları Değişmiyor:
  • 3 yıl sistemde kalanlar devlet katkısının yüzde 15'ini,
  • 6 yıl kalanlar yüzde 35'ini,
  • 10 yıl kalanlar yüzde 60'ını,
  • 10 yıl ve 56 yaşını dolduranlar ise tamamını almaya hak kazanıyor.

BES'in Bugünkü Durumu ve Geleceği

BES, Türkiye'de tasarruf oranlarını artırmada en etkili araçlardan biri olarak görülüyor. Yüzde 30'luk devlet katkısı, sistemin cazibesini büyük ölçüde artırdı ve katılımcı sayısını hızla yükseltti. 2022'de yüzde 25'ten 30'a çıkarılan oran, tasarrufları teşvik etmişti. Ancak şimdi ters yönde bir adım atılıyor.

Uzmanlar, bu indirimin sisteme ilgiyi azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) gibi yeni düzenlemelerle birlikte BES'in çekiciliği sorgulanmaya başlandı. Orta Vadeli Program'da ise BES'in geliştirilmesi ve katılımcı sayısının artırılması hedefleniyor: 2026'da 18,4 milyon, 2027'de 19 milyon, 2028'de ise 19,5 milyon katılımcı öngörülüyor.

Katılımcılara Tavsiyeler

• Yıl sonuna kadar (31 Aralık 2025) maksimum katkı payı yatırarak yüzde 30 oranından yararlanmak mümkün. 2025 üst limiti yaklaşık 312 bin TL katkı payı için 93 bin TL devlet desteği sağlıyor.
• Düzenleme öncesi toplu ödeme yapanlar avantajlı konumda kalacak.
• Fon getirileri yüksek olduğu için uzun vadeli kalmak hala mantıklı görülüyor.

Bu değişiklik, emeklilik birikimlerini devlet desteğiyle büyütmeyi planlayan milyonlarca çalışan için önemli bir dönüm noktası. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın tebliği yayımlanmasıyla detaylar netleşecek. BES katılımcıları, birikimlerini korumak için mevcut haklarını en iyi şekilde değerlendirmeye odaklanmalı.