Açıklamayı Boş Bırakarak Para Gönderme Devri Bitiyor: 200 Bin TL Üstü Transferlerde Yeni Şartlar

Türkiye'de finansal şeffaflığı güçlendiren ve kara para aklamayla mücadeleyi hedefleyen MASAK düzenlemesi, 1 Ocak 2026 itibarıyla tam anlamıyla yürürlüğe girdi. Artık EFT, havale, FAST gibi elektronik para transferlerinde yüksek tutarlı işlemlerde net ve yeterli açıklama zorunlu hale geldi. Bu değişiklik, bankacılık sistemini daha izlenebilir kılarken, yasal işlemler yapan vatandaşları olumsuz etkilemeden kayıt dışı ekonomiye karşı etkili bir adım niteliği taşıyor.

Kara Para ve Kayıt Dışı Hareketlere Karşı Sıkı Denetim Kalkanı

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), FATF standartlarına uyum ve suç gelirlerinin aklanmasının engellenmesi amacıyla hazırladığı tebliğ ile elektronik para transferlerini ve nakit işlemleri kademeli bir kontrol sistemine tabi tuttu. Düzenleme, özellikle yasa dışı bahis, vergi kaçakçılığı ve usulsüz para trafiği gibi risk alanlarını hedef alıyor. Bankalar, müşterilerin beyanlarını mantıksal tutarlılık açısından incelemek ve şüpheli durumlarda MASAK'a bildirimde bulunmakla yükümlü kılındı.

20 Karakter Kuralı ile Genel İfadeler Tarihe Karıştı

En çok konuşulan yenilik, transfer açıklamalarında getirilen minimum 20 karakter zorunluluğu oldu. Banka uygulamalarında "diğer" veya "bireysel ödeme" gibi genel kategoriler seçildiğinde, kullanıcıdan işlemin amacını tarif eden en az 20 karakterlik detaylı bir metin isteniyor. "Kira ödemesi Ocak 2026 dönemi" veya "fatura no 45678 mal alımı bedeli" gibi net ifadeler kabul edilirken, "ödeme yapıldı", "para gönderdim" veya "borç" gibi yetersiz yazılar işlem engeline takılıyor. Açıklama alanı boş bırakılırsa veya kriterlere uymazsa sistem transferi otomatik olarak iptal ediyor.

Tutar Bazında Kademeli Kontrol ve Beyan Yükümlülükleri

MASAK tebliği, işlem tutarına göre aşamalı tedbirler getirerek denetimi orantılı hale getirdi:

• 200 bin TL - 2 milyon TL arası: Müşterilere hazır işlem türü seçenekleri (kira, fatura, ticari ödeme, aile desteği vb.) sunuluyor. Genel seçenekler tercih edilirse 20 karakterlik açıklama zorunlu.
• 2 milyon TL - 20 milyon TL arası: Nakit İşlem Beyan Formu doldurulması gerekiyor. Formda genel ifadeler seçilirse yine detaylı açıklama talep ediliyor.
• 20 milyon TL üzeri: Beyan formunun yanı sıra fatura, sözleşme, tapu gibi resmi belgelerin eklenmesi şart. Belgeler eksikse işlem erteleniyor veya reddediliyor.

Bu sistem, bankaların şüpheli işlemleri hızlı tespit etmesini sağlarken, yüksek hacimli hareketlerde ek belge talebini standartlaştırıyor.

Kimleri Etkiliyor, Günlük İşlemler Nasıl Devam Edecek?

Düzenleme, Türkiye'de banka hesabı bulunan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsıyor. Ancak günlük küçük tutarlı transferler (alışveriş, fatura, yakınlara yardım gibi) 200 bin TL eşiğinin altında kaldığı sürece etkilenmiyor. Aile içi yüksek meblağlı yardımlar, ticari ödemeler, gayrimenkul satış bedelleri veya araç alım-satım işlemleri artık daha dikkatli planlanmak zorunda. Uzmanlar, açıklamaların gerçekçi, tutarlı ve somut olmasını tavsiye ediyor. Çelişkili veya eksik beyanlar şüpheli işlem bildirimiyle sonuçlanabiliyor ve idari yaptırımlara yol açabiliyor.

Bankalar ve Kullanıcılar İçin Yeni Ekranlar Aktif

Bankalar, mobil ve internet şubelerini güncelleyerek yeni beyan ekranlarını devreye aldı. Kullanıcılar transfer sırasında uyarı mesajlarıyla karşılaşıyor ve açıklama kısmını doldurmadan ilerleyemiyor. MASAK yetkilileri, uygulamanın yasal ve şeffaf işlemleri zorlaştırmayacağını, yalnızca finansal sistemin güvenilirliğini artıracağını vurguluyor.