Her Gün Kullananlar Tehlikenin Farkında Değil! Su Deyip Geçmeyin Kimyasal Sızıntıya Yol Açıyor...
Günlük hayatta vazgeçilmez olan pet şişeli sular, mikroplastik ve kimyasal sızıntılar nedeniyle ciddi sağlık tehditleri taşıyor. Uzmanlar, özellikle sıcaklık etkisiyle suya karışan maddelerin hormon bozukluklarından kansere kadar uzanan riskler yarattığını belirtiyor. Yeni araştırmalar, pet şişe su tüketenlerin yılda fazladan 90 bin mikroplastik parçacığı aldığını ortaya koydu.
Ucon Editör
Mikroplastik Tehlikesi: Görünmez Düşman
Pet şişeler, üretim ve depolama sürecinde mikroplastik parçacıkları salıyor. Bu tiny plastik partiküller, suya karışarak vücuda giriyor:
- Kanada'daki Concordia Üniversitesi araştırmasına göre, sadece pet şişe su içenler yılda ortalama 90 bin fazla mikroplastik parçacığı yutuyor.
- Musluk suyu tüketenlerde bu rakam 4 bin civarında kalırken, şişelenmiş su tercih edenlerde dramatik artış gözleniyor.
- Mikroplastikler, kan dolaşımına girerek iltihaplanma, hormonal dengesizlik ve organ birikimine yol açabiliyor.
- Uzmanlar, uzun vadede bu parçacıkların nörolojik rahatsızlıklar, üreme sorunları ve çeşitli kanser türleriyle ilişkili olabileceğini belirtiyor.
Araştırmalar, şişe kapaklarının açılıp kapanmasıyla bile mikroplastik döküntüsü oluştuğunu gösteriyor. Güneş ışığı veya sıcaklık, bu süreci hızlandırıyor.
Kimyasal Sızıntılar: Antimon, BPA ve Türevleri
Pet şişelerin üretiminde kullanılan maddeler, özellikle sıcak ortamda suya geçiyor:
- Antimon: PET üretim katalizörü olarak kullanılan bu ağır metal, yüksek sıcaklıkta (örneğin arabada bekletildiğinde) suya sızıyor. Kronik maruziyet, kalp, karaciğer ve böbrek sorunlarına yol açabiliyor.
- Bisfenol A (BPA) ve türevleri (BPS, BPF, BHPF): Hormon bozucu etkileriyle bilinen bu maddeler, östrojeni taklit ederek erken ergenlik, kısırlık, obezite ve kanser riskini artırıyor.
- Sıcaklık etkisi kritik: 70°C'ye maruz kalan şişelerde antimon ve BPA salınımı artıyor. Yazın arabada unutulan şişeler, zehir saçıyor.
Uzmanlar, düşük kaliteli plastikler ve uzun depolamanın riski katladığını vurguluyor. Avrupa ve ABD düzenlemeleri, antimon limitlerini belirlemiş olsa da, gerçek hayatta aşılmalar sıkça rapor ediliyor.
Hangi Durumlar Riski Artırıyor?
Pet şişe suların tehlikeleri, kullanım şekline göre değişiyor:
- Sıcak ortamda bekletme: Güneş altında veya araç içinde kalan şişeler, kimyasal salınımı tetikliyor.
- Tekrar kullanım: Tek kullanımlık tasarlanan pet şişelerin yıkanıp doldurulması, bakteri üremesine ve mikroplastik artışına neden oluyor.
- Uzun süreli depolama: Haftalarca bekleyen sularda antimon seviyesi yükseliyor.
- Kapak hareketi: Açıp kapama, ekstra mikroplastik döküyor.
Ayrıca, şişelenmiş sular "paketlenmiş gıda" kategorisinde daha az denetleniyor, bu da kalite sorunlarını artırıyor.
Uzmanlar Ne Diyor? Öneriler ve Alternatifler
Sağlık uzmanları ve toksikologlar uyarıyor:
- "Plastik şişelerden su içmek acil durumlarda iyi olabilir, ama günlük kullanımda kronik zarar potansiyeli yüksek" diyor araştırmacılar.
- Prof. Dr. Tracey J. Woodruff: "Mikroplastik seviyeleri tahminlerin ötesinde, toksikolojik riskler ciddi."
- Tavsiyeler: Cam veya paslanmaz çelik şişe kullanın. Musluk suyunu güvenilir arıtma cihazlarıyla filtreleyin (ters ozmoz, mikroplastikleri %99.9 oranında gideriyor).
Evde su arıtma sistemleri, hem ekonomik hem çevre dostu bir çözüm olarak öne çıkıyor.
